Sistema de Acollida de Protección Internacional e Temporal

CRCP: o maior foro mundial sobre reasentamento

As Consultas sobre Reasentamento e Vías Complementarias (CRCP, polas súas siglas en inglés) son o principal foro mundial no que o Alto Comisionado de Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR) , os Estados, as ONG, os refuxiados e outras partes interesadas debaten e avanzan en cuestións de interese común relacionadas co reasentamento e outras vías de migración duradeira para os refuxiados.

En xuño de 2024, o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións asume a presidencia estatal da CRCP 2024-25 e ACCEM a copresidencia como representante das ONG. As sesións de consultas, que cumpren este ano o seu 30 aniversario, celébranse do 25 ao 27 de xuño de 2025 en Xenebra, Suíza, pero previamente, Madrid acolleu a reunión do Grupo de Traballo sobre Reasentamento do 12 ao 14 de febreiro de 2025 inclusive.

Madrid, capital da CRCP. As claves do Working Group 2025

O evento céntrase nos retos que supón a integración das persoas refuxiadas e reasentadas na sociedade de acollida e conta con relatorios internacionais onde persoas expertas de institucións, organismos e administracións públicas e representantes da sociedade civil comparten as súas experiencias en materia de reasentamento.

Descarga aquí a axenda completa do evento para coñecer os temas tratados e os relatores participantes.

Durante o evento internacional, a integración das persoas reasentadas abórdase desde unha perspectiva ampla, destacando algúns aspectos clave:

  • A orientación antes do traslado e durante o proceso de acollida no país de destino é fundamental. As persoas reasentadas deben coñecer as oportunidades e os dereitos que lles esperan para que as súas expectativas sexan realistas, facilitándolles unha información clara e útil. Neste proceso é vital a colaboración co Alto Comisionado de Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR) , as entidades sen ánimo de lucro e a Organización Internacional para as Migracións (OIM) para a selección dos perfís máis adecuados e para que estas persoas poidan xerar lazos na sociedade de acollida. Chegar e non sentirse en soidade é clave para lograr unha integración duradeira.

  • O lema da CRCP deste ano inspira o labor transversal dos programas de reasentamento. Durante as visitas a centros de refuxiados dentro das actividades do Working Group sentímonos moi inspirados ao observar as sinerxías creadas entre institucións, sector educativo e empresarial, administración pública e sociedade civil para permitir o asentamento seguro e a integración de poboación migrante tan necesaria para os nosos empregos, especialmente nas zonas rurais, polo problema agravado de despoboamento.

  • Resulta clave traballar cos medios de comunicación para garantir un discurso público baseado en información veraz e rigorosa. É fundamental trasladar á sociedade o valor que supón a chegada de persoas refuxiadas como factor de desenvolvemento social e económico, non só desde unha visión global de solidariedade, senón que a súa integración contribúe ao crecemento e dinamismo das nosas comunidades, fortalecendo o tecido social e o mercado laboral.

  • O acceso ao emprego é un piar fundamental para a integración das persoas reasentadas, permitíndolles desenvolver o seu potencial e contribuír á sociedade de acollida. É clave poñer en valor os seus perfís, formación e experiencia. As capacidades e habilidades adquiridas na súa sociedade de orixe poden ser moi útiles en diversos sectores. Para iso, hai que traballar na axilización dos procesos de validación de títulos.

  • Sen vivenda non é posible desenvolverse plenamente na sociedade de acollida, o que fai necesarias accións encamiñadas a facilitar o acceso á mesma. Á vez, intervense con políticas que aseguren itinerarios individualizados de inserción, tendo en conta que as persoas reasentadas atravesaron procesos migratorios complexos, cun impacto emocional significativo. Por iso, a colaboración en materia de vivenda é fundamental e son moitos os actores implicados: entidades especializadas na materia, vivenda social, responsabilidade social corporativa das empresas. Ademais, é necesaria unha mediación entre persoas refuxiadas e arrendatarios para xerar confianza.

  • A integración das persoas reasentadas debe abordarse desde unha perspectiva integral, recoñecéndoas non só como forza laboral, senón como persoas con dereitos, aspiracións e proxectos de vida. A súa chegada é unha oportunidade para ambas as partes, e xera beneficios mutuos en termos de desenvolvemento social e económico. Neste proceso, a infancia e a adolescencia merecen un enfoque específico, é prioritario que estes colectivos accedan a unha educación de calidade e a unha contorna que favoreza o seu crecemento persoal e a súa integración.

  • O reasentamento en zonas pouco habitadas axuda a revitalizar os espazos rurais. Para que a integración sexa beneficiosa e sostible para todas as partes é necesario atopar o equilibrio adecuado para o municipio en todos os sentidos, garantindo o acceso a servizos públicos adecuados para toda a poboación, e fomentando un proceso de acollida progresivo e planificado que asegure tanto o benestar das persoas reasentadas como a cohesión da comunidade de acollida.

En definitiva, para que la integración sea realmente fructífera, hay que conjugar muchos enfoques y reunir a diferentes actores, centrando los objetivos no solo en que la sociedad de acogida obtenga beneficios de las personas que llegan a su país procedentes de fuera, sino poniendo el foco en el individuo, en su situación personal previa a la sociedad de acogida, en todo el potencial que puede desarrollar, en su proyecto vital concreto, teniendo en cuenta su edad, sus experiencias pasadas, su formación. Este compromiso nos impulsa a seguir trabajando juntas, administraciones públicas y sociedad civil, para construir junto con las personas refugiadas ese sentido de pertenencia y para ayudar en la transmisión de datos veraces y en la denuncia de la información falsa, construyendo de este modo una sociedad más cohesionada y solidaria.

El reasentamiento en primera persona. Testimonios reales de personas que buscan una nueva oportunidad en España.

“Antes en Afganistán las mujeres tenían un lugar destacado, con la presencia de mujeres juezas, representantes del parlamento, mujeres policías y candidatas a la presidencia. Tras la llegada de los talibanes se privó a las mujeres y niñas de sus derechos humanos y yo, como jueza, me vi obligada a abandonar el país. La migración, especialmente para mujeres, es un proceso complejo, por lo que las redes de apoyo desempeñan un papel crucial en la inclusión. En España existen dos organizaciones que trabajan con mujeres afganas, les ayudan a buscar trabajo, vivienda, pero se necesita más ayuda.”

“Formo parte del colectivo LGTBI y ahora tengo un equilibrio entre lo profesional y lo personal. En un año obtuve todo lo que quería, EuropaMundo me abrió sus puertas para tener una vida laboral y personal plena. Accem y Cear me ha ayudado también en temas burocráticos. Las personas refugiadas tienen mucho miedo a empezar de nuevo y se preguntan cómo afrontarlo. España ofrece muchas oportunidades, pero hay que saber encontrarlas.”

“Llegué en 2012 de Sudán. Pasé 10 meses en un campamento de refugiados antes de viajar a España. Al llegar estaba en shock, pero poco a poco todo fue más fácil. En CEAR me apoyaron para aprender el idioma, ir al médico, hacer la compra, gestionar documentos. Me he formado en atención sociosanitaria. Mis hijas han estudiado un grado de Formación Profesional. Actualmente trabajo en CEAR, siento que mi presencia es muy útil por mi experiencia similar al resto de las personas acogidas.”

“Soy de Nicaragua y hui a Costa Rica por problemas políticos. Fui reasentada en España en 2023 gracias a ACNUR. Me costó decidir venir al otro lado del mundo a empezar otra vez de cero, pero al final vine con mi hijo. Yo intento ser independiente. El gran problema que tengo es el alquiler porque en una habitación no aceptan a menores de edad, no se creen que voy a poder pagar. He hecho formaciones de logística y quiero seguir estudiando.”