El Observatorio Español del Racismo y la Xenofobia detecta más de 40.000 contenidos de odio en redes sociales en junio

Durante o mes de xuño, detectáronse un total de 40.861 contidos relacionados con discursos de odio e narrativas discriminatorias difundidos a través de internet, segundo se desprende do boletín de monitorización de redes sociais correspondente a xuño de 2026.

Mensaxes que aluden a inseguridade cidadá, en moitos casos descontextualizados ou falsos, aglutinan o 69% dos contidos detectados, mentres o ámbito deportivo, cun 16% das mensaxes monitorizadas, é o segundo dos detonantes. En concreto, durante a celebración do Mundial de Fútbol detectouse unha presenza significativa de mensaxes racistas e islamófobos asociados a seleccións nacionais, afeccionados e deportistas. O informe recolle especialmente o volume de contidos hostís difundidos en torno ao xogador da selección española Lamine Yamal, que motivaron comentarios discriminatorios relacionados coas súas orixes e identidade.

Sobre a mostra de contidos notificados e seleccionados, a taxa de retirada por parte das plataformas situouse no 61%, catro puntos porcentuais por baixo da rexistrada en maio, cando alcanzou o 65%.

A análise, elaborada polo Observatorio Español do Racismo e a Xenofobia (OBERAXE) , adscrito á Secretaría de Estado de Migracións, elabórase a partir dos datos obtidos polo sistema FARO, e permite identificar tendencias, episodios detonantes e patróns de difusión de mensaxes dixitais detectados nas principais plataformas discriminatorios.

Diferenzas na resposta das plataformas

O boletín do OBERAXE pon de manifesto que continúan existindo diferenzas significativas na eficacia dos mecanismos de notificación utilizados para reportar contidos ilícitos. No caso das comunicacións realizadas por usuarios particulares, as plataformas retiraron o 10% dos contidos denunciados, unha porcentaxe lixeiramente inferior ao observado o mes anterior. Así mesmo, o 5% das mensaxes foi eliminado durante as primeiras 24 horas tras o reporte, un 1% adicional durante as seguintes 48 horas e un 4% no prazo dunha semana.

Por outra banda, as comunicacións xestionadas a través da canle de confianza ou trusted flagger rexistraron unha taxa de retirada do 51%, dous puntos porcentuais menos que en maio. Os resultados confirman a maior efectividade desta vía especializada para a detección e retirada de contidos potencialmente ilícitos, reforzando a importancia da cooperación institucional coas plataformas dixitais.

As diferenzas tamén se reflicten ao analizar o comportamento de cada plataforma. TikTok rexistrou a maior taxa de retirada, cun 98% dos contidos reportados eliminados, oito puntos máis que o mes maio. X alcanzou unha taxa do 93%, mentres que Facebook retirou o 62% dos contidos notificados. Pola súa banda, Instagram eliminou o 32% das mensaxes reportadas e YouTube alcanzou unha taxa do 8%, concentrándose todas as súas retiradas na vía trusted flagger.

As persoas de orixe norteafricana seguen sendo o principal grupo diana

A análise dos grupos destinatarios do discurso de odio mostra que as persoas de orixe norteafricana concentraron o 88% dos contidos analizados, consolidándose como o colectivo máis afectado por estas narrativas discriminatorias. Esta porcentaxe supón un incremento de dez puntos porcentuais respecto ao mes de maio, polo que prolonga a tendencia ascendente observada durante os últimos meses.

As mensaxes dirixidas contra persoas musulmás representaron o 11% dos contidos rexistrados, o que supón unha redución de catorce puntos porcentuais respecto ao mes anterior. Os contidos dirixidos contra persoas afrodescendentes alcanzaron o 7% do total, catro puntos menos que en maio. Tamén se identificaron mensaxes dirixidas contra persoas procedentes de América Latina e contra a comunidade xudía, aínda que con porcentaxes significativamente inferiores.

Crece a deshumanización nas mensaxes analizadas

En canto ao tipo de contido difundido, o boletín de xuño destaca un incremento significativo das mensaxes que deshumanizan ou degradan gravemente aos grupos diana. Esta categoría alcanzou o 48% do total de contidos monitorizados, vinte e cinco puntos porcentuais máis que o mes anterior. Segundo a análise, este aumento reflicte a persistencia de dinámicas de normalización de actitudes hostís cara a colectivos vulnerables nos espazos dixitais.

As mensaxes que presentan aos grupos diana como unha ameaza representaron o 32% do total, mentres que aqueles que incitan á expulsión alcanzaron o 10%. Así mesmo, o 6% dos contidos incluía mensaxes que promovían a violencia, o 3% encomiaba a quen atentan contra estes colectivos e o 1% fomentaba o descrédito dos grupos afectados.

A forma de expresión utilizada nestes discursos continúa caracterizándose por un elevado grao de agresividade. O 89% do contido analizado empregou linguaxe agresiva explícita mediante insultos, ameazas ou descualificacións dirixidas contra persoas migrantes e outros grupos racializados. Ademais, un 10% recorreu á ironía ou ao sarcasmo como mecanismo para difundir mensaxes discriminatorias de forma aparentemente humorística.

O informe tamén sinala que o 32% dos contidos incorporou imaxes, vídeos, memes ou linguaxe codificada. Este tipo de recursos facilita a viralización das mensaxes, e dificulta tanto a súa identificación como a súa detección temperá por parte dos sistemas automatizados de moderación de contidos.

A inseguridade cidadá e o deporte,

Entre os episodios que impulsaron a difusión de discursos de odio durante o mes de xuño, a inseguridade cidadá concentrou o 69% dos contidos detectados. Séguelle o ámbito deportivo como segundo factor desencadeante, cun 16% das mensaxes monitorizadas.

A análise destaca a persistencia de narrativas que vinculan de forma xeneralizada ás persoas migrantes con fenómenos de delincuencia, conflitividade social ou alteracións da orde pública, tanto a partir de acontecementos de actualidade como mediante a difusión de contidos falsos ou descontextualizados.

As políticas públicas representaron o 11% dos contidos analizados e estiveron vinculadas principalmente a debates sobre medidas de inclusión e integración e ao proceso extraordinario de regularización de inmigrantes impulsado polo Goberno. Pola súa banda, os contidos relacionados con agresións sexuais alcanzaron o 9% do total, mentres que os relacionados con terrorismo e chegada de embarcacións representaron o 3% e o 2%, respectivamente.

Os datos recompilados durante xuño evidencian a continuidade de narrativas discriminatorias dirixidas contra persoas inmigrantes e colectivos racializados na contorna dixital. O seguimento desenvolvido polo sistema FARO permite identificar a evolución destes fenómenos e reforzar as accións de colaboración coas plataformas tecnolóxicas para mellorar a detección, notificación e retirada de contidos contrarios á convivencia, a igualdade de trato e os dereitos fundamentais.

Pode consultarse o boletín na seguinte ligazón:https:/run.gob.es/yfl2786e