El Observatorio Español del Racismo y la Xenofobia detecta más de 40.000 contenidos de odio en redes sociales en junio

Ekainean, Internet bidez zabaldutako gorroto-diskurtsoekin eta narratiba diskriminatzaileekin lotutako 40.861 eduki detektatu dira, 2026ko ekaineko sare sozialen monitorizazio-buletinetik ondorioztatzen denez.

Herritarren segurtasunik eza aipatzen duten mezuek, askotan testuingurutik kanpo edo faltsu, atzemandako edukien %69 biltzen dute; kirol-arloa, berriz, mezu monitorizatuen %16rekin, bigarren detonatzailea da. Hain zuzen ere, Munduko Futbol Txapelketan zehar, selekzio nazionalei, zaleei eta kirolariei lotutako mezu arrazista eta islamofoboen presentzia esanguratsua antzeman zen. Txostenak bereziki jasotzen du Lamine Yamal Espainiako selekzioko jokalariaren inguruan zabaldutako eduki etsaien bolumena, bere jatorri eta identitatearekin lotutako komentario diskriminatzaileak eragin zituztenak.

Hautatutako eta jakinarazitako edukien laginari dagokionez, plataformen erretiratze-tasa % 61ekoa izan zen, hau da, maiatzean erregistratutakoa baino ehuneko lau puntu txikiagoa (% 65ekoa izan zen orduan).

Migrazioen Estatu Idazkaritzari atxikita dagoen Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Espainiako Behatokiak (OBERAXE) egin du azterketa, eta FARO sistemak lortutako datuetatik abiatuta egiten da. Horri esker, plataforma digital nagusietan hautemandako joera, gertaera detonatzaileak eta mezu diskriminatzaileen hedapen-ereduak identifika daitezke.

Desberdintasunak plataformen erantzunean

OBERAXeko buletinak agerian uzten du oraindik ere ezberdintasun esanguratsuak daudela zilegi ez diren edukien berri emateko erabiltzen diren jakinarazpen-mekanismoen eraginkortasunean. Erabiltzaile partikularrek egindako komunikazioen kasuan, plataformek salatutako edukien %10 kendu zuten, aurreko hilean ikusitakoa baino apur bat gutxiago. Halaber, mezuen% 5 ezabatu zen txostena egin ondorengo lehen 24 orduetan,% 1 gehiago hurrengo 48 orduetan eta% 4 astebeteko epean.

Bestalde, konfiantzazko kanal edo trusted flagger bidez kudeatutako komunikazioek % 51ko erretiratze-tasa izan zuten, maiatzean baino ehuneko bi puntu gutxiago. Emaitzek berretsi egiten dute legez kanpokoak izan daitezkeen edukiak detektatzeko eta kentzeko bide espezializatu honek eraginkortasun handiagoa duela, plataforma digitalekiko lankidetza instituzionalaren garrantzia indartuz.

Plataforma bakoitzaren portaera aztertzean ere islatzen dira desberdintasunak. TikTok erretiratze tasarik altuena erregistratu zuen, jakinarazitako edukien %98 ezabatuta, maiatzean baino zortzi puntu gehiago. Xk %93ko tasa lortu zuen, eta Facebookek, berriz, jakinarazitako edukien %62 erretiratu zituen. Bestalde, Instagramek bidalitako mezuen %32 ezabatu zituen eta YouTubek %8ko tasa lortu zuen, bere erretiratze guztiak trusted flagger bidean kontzentratuz.

 

Ipar Afrikar jatorriko pertsonek jarraitzen dute jomuga talde nagusia izaten

Gorroto-diskurtsoaren hartzaile diren taldeen azterketak erakusten duenez, jatorri iparrafrikarreko pertsonek aztertutako edukien %88 bildu zuten, eta narratiba diskriminatzaile horiek gehien kaltetutako kolektibo gisa finkatu ziren. Maiatzeko datuekin alderatuta, ehuneko hori hamar puntu hazi da, eta, beraz, luzatu egin da azken hilabeteetako goranzko joera.

Musulmanen aurka zuzendutako mezuak erregistratutako edukien %11 izan ziren, hau da, aurreko hilabetearekin alderatuta, ehuneko hamalau puntuko murrizketa izan zen. Afrikar ondorengoen aurka zuzendutako edukiak guztien %7ra iritsi ziren, maiatzean baino lau puntu gutxiago. Latinoamerikatik etorritako pertsonen eta komunitate juduaren aurkako mezuak ere identifikatu zituzten, nahiz eta portzentaje nabarmen baxuagoak izan.

Aztertutako mezuetan deshumanizazioak gora egin du

Zabaldutako eduki motari dagokionez, ekaineko buletinak nabarmendu du nabarmen ugaritu direla xede taldeak deshumanizatzen edo larriki degradatzen dituzten mezuak. Monitorizatutako eduki guztien % 48ra iritsi zen kategoria hori, aurreko hilean baino ehuneko hogeita bost puntu gehiago. Analisiaren arabera, gorakada horrek erakusten du oraindik ere badirela espazio digitaletan talde ahulekiko aurkako jarrerak normalizatzeko dinamikak.

Xede taldeak mehatxu gisa aurkezten dituzten mezuak guztien %32 izan ziren, eta kanporatzea bultzatzen dutenak %10era iritsi ziren. Halaber, edukien %6k indarkeria sustatzen zuten mezuak jasotzen zituen, %3k kolektibo horien aurka egiten dutenak goraipatzen zituen eta %1ek kaltetutako taldeen izen ona zikintzea sustatzen zuen.

Diskurtso horietan erabiltzen den adierazpideak agresibitate-maila handia du. Aztertutako edukiaren %89k hizkera erasokor esplizitua erabili zuen, pertsona migratzaileen eta arrazializatutako beste talde batzuen aurkako irain, mehatxu edo deskalifikazioen bidez. Horrez gain, %10ek ironia edo sarkasmoa erabili zuten, itxuraz umorez mezu diskriminatzaileak zabaltzeko mekanismo gisa.

Edukien %32k irudiak, bideoak, memeak edo hizkuntza kodetua gehitu zituela ere aipatzen du txostenak. Baliabide mota horrek mezuak biralizatzea errazten du, eta edukiak moderatzeko sistema automatizatuek mezuak identifikatzea eta garaiz detektatzea zailtzen du.

Herritarren segurtasun eza eta kirola, katalizatzaile nagusiak

Ekainean gorroto diskurtsoak zabaltzea bultzatu zuten atalen artean, herritarren segurtasun ezak bildu zuen atzemandako edukien %69. Bigarren faktore eragilea kirol-arloa da, mezuen% 16 monitorizatuta baitaude.

Pertsona migratzaileak delinkuentzia-fenomenoekin, gizarte-gatazkekin edo ordena publikoaren nahasmenduekin modu orokorrean lotzen dituzten narratiben iraunkortasuna nabarmentzen du analisiak, bai gaurkotasuneko gertakarietatik abiatuta, bai eduki faltsuak edo testuinguruz kanpokoak zabalduz.

Aztertutako edukien % 11 izan ziren politika publikoak, eta inklusio- eta integrazio-neurriei buruzko eztabaidei eta Gobernuak bultzatutako etorkinen erregularizazio-prozesu ezohikoari lotuta egon ziren, batez ere. Bestalde, sexu-erasoekin lotutako edukiak guztien %9ra iritsi ziren; terrorismoarekin eta ontzien etorrerarekin lotutakoak, berriz, %3 eta %2 izan ziren, hurrenez hurren.

Ekainean bildutako datuek agerian uzten dute etorkinen eta inguru digitalean arrazializatutako kolektiboen aurka zuzendutako narratiba diskriminatzaileen jarraipena. FARO sistemak egindako jarraipenari esker, fenomeno horien bilakaera identifika daiteke, eta plataforma teknologikoekiko lankidetza-ekintzak indartu, bizikidetzaren, tratu-berdintasunaren eta oinarrizko eskubideen aurkako edukiak hobeto detektatzeko, jakinarazteko eta kentzeko.

Lotura honetan kontsulta daiteke buletina: https://run.gob.es/yfl2786e